Totaal Vokaal Oost maakt
van ‘lering en vermaak’ een feest

Uit BALK regio West togen Anja Lam en Thomas Hessels op 13 november 2010 naar het 'verre oosten' voor een festival dat de regen op die dag al snel deed vergeten...

Je moet er helemaal voor naar Ulft (“Ulft? Nooit van gehoord.”), maar dan krijg je ook wat. Het prachtige gerenoveerde gebouw van de voormalige Dru-fabriek waar je ouders nog hun braadpan en hun haard vandaan hebben. Een festival onder één dak met een perfecte theaterzaal en een bijbehorende conferentiezaal met een uitstekende akoestiek. Bovendien ’s avonds na een stevige stamppotmaaltijd een optreden van enkele groepen die lieten horen hoever de niet-professionele a cappella in Nederland al kan reiken. Chapeau voor de organisatoren Marcelle Hermsen, Joep Hopstaken, Ben Mooiweer en Luc Zwaanenburg die dat allemaal hebben klaargespeeld. En laten we al die andere, anonieme vrijwilligers niet vergeten, van deurwachten tot presentatoren!

Inschrijfbalie met Ben en Marcelle

In beide zalen was er overdag een vol programma. Parallel daaraan werden workshops gegeven over verschillende aspecten van lichte muziek zingen door Jo Annemans (zanger Voice Male), Ruud van Schaik (Rudebeats human beatbox), Christoph Mac-Carty (dirigent Dekoor Utrecht), Natasha Schulte (theaterregisseur), Alfons Verreijt (Vocal Feedback Methode) en Don Henken (koordirigent). En we gingen van start met Rogier IJmker, het a-cappellabeest dat een zeer goed gevulde zaal ’s morgens meenam in een inzingsessie van drie kwartier die geen minuut verveelde.

De grotere popkoren waren te horen in de theaterzaal. De kleinere in de conferentiezaal. Het is hier niet de plaats om opmerkingen te maken over elk koor. Dat is voorbehouden aan de ‘beoordelaars’ die elk koor schriftelijk feedback hebben gegeven over hun optreden. Voor de grote zaal waren dat Marcus Janssen, Eva Wolfs en Maartje Waanders, voor de kleine zaal Wilbert Friederichs, Diane Hidding en Gerrit Hiddink. Het plezierige van zo’n feedback is dat elke groep daar de eigen leerpunten uit kan halen, zonder dat er publiekelijk sprake is van een rangorde. Dat is ook de kern van een festival: genieten van elkaars optreden, leren en zo ons muziekgenre laten groeien en bloeien.

Martin en Joep, 'boertjes uit het verre oosten' in de Theaterzaal

Toch willen we wel wat zeggen over de kwaliteit van de optredens, omdat het aan kan geven waar a cappella en close harmony in Oost Nederland momenteel staan. Bij de popkoren hoor en zie je veel verschillen. Sommige koren scharen zich min of meer rond de pianist/dirigent en zijn duidelijk niet gewend op een podium te staan, terwijl andere koren al hun energie de zaal in slingeren. Er zijn koren die overwegend met muziekband werken en koren met pianobegeleiding, of soms een combo. Weinig a cappella bij de popkoren, wat eigenlijk wel jammer is, want dat blijft toch de meesterproef voor koorkwaliteit. Na een dag zitten en luisteren naar alle optredens springen er dan toch de koren uit die méér willen dan een lied zingen. Die er serieus aan werken dat uitspraak en tempo bij iedereen gelijk zijn, iedereen de betekenis van de tekst kent, en de hele groep met overtuiging op het podium staat.

Bij de popkoren een bijzonder compliment voor Repeat dat ladingen energie de zaal in krijgt, maar ook zuiver en zeker zingt. Erg goed was ook Song and Relation, een vrouwenkoor op blote voeten, met solisten die durven. Deze groep heeft er hard aan gewerkt om van elk lied een feestje te maken. Power Pop mag zich gelukkig prijzen met zijn dirigent die kiest voor Nederlandstalig repertoire en al springend het hele podium pakt. Daar word je als publiek helemaal vrolijk van. Back Corner bewaarde het mooiste voor het laatst met een versie van ‘Paint it black’ dat lekkere gemenigheid in de klank had. POPenzo was een plaatje op het podium, maar lieten ook horen dat gelijke dictie en ritme een nummer echt mooi maakt.

Wat opvalt aan de kleinere koren of vocal groups, is dat zij over het algemeen meer op het publiek gericht zijn. Misschien al door het simpele feit dat daar vrijwel nooit een dirigent voor staat. Van Notice viel ‘Strong enough’ op, een krachtige song waar de individuele stemmen goed tot hun recht kwamen. Half past nine zong een verrassend arrangement van ‘Wuthering heights’. Opvallend in hun presentatie waren Schudden voor Gebruik en Be Sharp!. De verstaanbare zang, de verzorgde kleding en de doordachte choreografie doen haast professioneel aan. Een groep om blij van te worden is Hifive, sympathieke jonge mensen met een bijzondere puurheid in zang en originele arrangementen. Een koor waar je energie van krijgt is Flevox, mensen die hun strotten durven gebruiken, lekker hangen in de langzame jazzy nummers en met hun podiumpresentatie niet in ‘pasjes’ vervallen. Een groep die juist geen waarde hecht aan bijkomende elementen als choreo en dat al tot uitdrukking brengt in de naam The Essence, was desondanks een van de hoogtepunten van de dag. Als je eenmaal ‘Given’ of ‘Knight Moves’ van deze groep hebt gehoord, weet je weer waar a cappella uiteindelijk om gaat: prachtige stemmen, perfecte dynamiek en balans, en een gedreven en overtuigende manier van zingen waardoor de nummers rechtstreeks bij het publiek binnenkomen.

PITS

VPS KeK

JAX Project

’s Avonds traden de groepen PITS en VPS KeK op - deels samengesteld uit de organisatoren van Totaal Vokaal Oost - en als slotact JAX Project, winnaar van de publieksprijs van Totaal Vokaal West juni 2010 in Castricum. Drie groepen met lekkere stemmen, veel eigen arrangementen, en aandacht voor blend, humor, intensiteit en theatraliteit. Het openingslied ‘My heart with you’ van PITS dat door de drie vrouwen van de groep gezongen werd, was een wondertje van breekbare schoonheid en perfectie. KeK liet zien en horen dat musiceren vooral te maken heeft met improvisatie en durf. Hun presentatie stijgt zo boven de noten uit dat je niet eens beseft hoe geraffineerd het allemaal in elkaar steekt. JAX Project overtrof zichzelf met een show van bijna een uur waarin alle eigenheden van de individuele leden aan de beurt kwamen. De smaakvolle kleding, het gemak van de presentatie, de mooie songs, het past allemaal bij elkaar. Deze groep kan zó de theaters in.

De organisatoren van de dag hadden voor ogen een festival te organiseren ‘ter lering en ter vermaak’. Het vermaak zat ‘m in de optredens, en de lering in de feedback door de beoordelaars en de workshops. Daarnaast valt te hopen dat veel zangers bij elkaar zijn gaan kijken en luisteren, om inspiratie op te doen en te ondervinden dat koor zingen zoveel meer kan zijn dan de wekelijkse repetitie. Als je wilt dat het publiek op de stoelen gaat staan, vraagt dat een stevige voorbereiding, weten wat je wilt, mentaliteit durven tonen, niet voor het gemakkelijke gaan. Dan wordt een optreden een feestje, voor jezelf én voor het publiek.

We hopen dat Totaal Vokaal Oost op de kalender blijft staan. Wat ons betreft met de Dru-fabriek als jaarlijks bedevaartsoord.

Thomas Hessels
Anja Lam

Deelnemers Totaal Vokaal Oost, 13 november 2010 in de Dru-Fabriek te Ulft:

INZINGPROGRAMMA TOTAAL VOKAAL OOST GRATIS DOWNLOAD VAN WWW.ROGIERIJMKER.NL

BALK links