Doen en Laten - repetitietechniek

Boekbespreking

Compacte 'gereedschapkist' voor dirigenten

Dirigeren is een vak dat je niet uit een boekje kunt leren. Dat is dan ook niet de pretentie van dit uiterst compacte gidsje voor dirigenten in opleiding en in de praktijk. Wel geeft het aan de hand van meer dan 200 punten in een groot aantal lijstjes een overzicht van de belangrijkste aspecten die in dit bijzondere vak een rol spelen. Bij elkaar gehouden door een handige spiraalbinding waardoor het makkelijk open blijft liggen, leent het zich uitstekend voor een plekje op de muziekstandaard.

In drie hoofdstukken worden achtereenvolgens de voorbereiding, de repetitie en de evaluatie besproken. Muzikale analyse van de situatie, praktische technieken en stimulerende werkvormen passeren de revue. Uit de managementhoek komen doelstellingen, planning en feedback. Aandacht voorr houding, communicatie en reflectie maken het beeld compleet. Wat moet je allemaal kunnen, wat doe je tijdens de verschillende fasen van het instudeerproces en welke dingen kun je maar beter laten? Doen en Laten vertelt het je in een ongekend hoge informatiedichtheid. De auteurs hebben, in hun eigen woorden, "een zo volledig mogelijke gestructureerde weergave van de voor een repetitie mogelijk relevante onderwerpen willen geven. Dit zijn de dingen die je kunt doen, maar waarin je als dirigent zelf keuzes zult moeten maken. Het is niet (natuurlijk) mogelijk dat je ze allemaal, tegelijkertijd in één en dezelfde repetitie de revue laat passeren. Het is als een gereedschapskist waaruit je haalt wat je nodig hebt."

Wat op bijna elke pagina opnieuw duidelijk wordt, is dat dirigeren een buitengewoon veelzijdig vak is dat zowel intellectueel/muzikaal als fysiek/expressief een groot beroep doet op de mens die zich dit eigen wil maken. Een uitdaging, mag je wel zeggen. Het uitwerken van alle punten uit Doen en Laten kan een levenswerk zijn. Een samenvatting maken is dan ook onbegonnen werk. Dat maakt dat ik graag een hoofdstukje had willen zien met aandacht voor de vraag HOE je dit alles zou moeten leren en hoe je de juiste keuzes maakt op elk moment. Dat zal een kwestie van veel ervaring zijn, en van behulpzame feedback van ervaren dirigenten. Maar dan nog - ik ben in de vele koorrepetities, workshops, cursussen en opleidingen waaraan ik heb deelgenomen niet één dirigent tegengekomen die alle ruim 200 punten uit dit boekje consequent in de praktijk brengt. Ik heb mensen gezien die vrijwel zonder te dirigeren prachtige resultaten bereikten, en anderen die ondanks technisch kunnen niet tot muziek kwamen. Het dirigentenvak heeft ongrijpbare kanten...

De conclusie is dan ook dat Doen en Laten een prima werkje is dat voor elke dirigent een schat aan weet- en onthoudpunten bevat, maar dat het resultaat dat je ermee bereikt sterk zal afhangen van de mate waarin je alle theoretische punten weet te vertalen naar je gedrag op de bok.

Karel Jurgens

Hans Noyens en Fokko Oldenhuis

Intrada Muziekuitgave, Heerenveen
ISBN 978-90-74865-22-7

€ 14,95