Auteursrechten

Direct naar:

Het auteursrecht is ingesteld om ervoor te zorgen dat makers van creatieve producten, zoals componisten, schrijvers en beeldend kunstenaars, inkomsten kunnen vergaren met hun werk. Zonder dit recht zou het vrijwel onmogelijk zijn van een creatief beroep te leven. Dan zouden er niet veel boeken, films, kunstwerken en muziekstukken (enz.) meer verschijnen. Daarmee is het auteursrecht - en het respecteren daarvan - dus ook zeer belangrijk voor zangers van 'lichte' muziek.

Artikel 1 van de Auteurswet (1912)

Het auteursrecht is het uitsluitend recht van den maker van een werk van letterkunde, wetenschap of kunst, of van diens rechtverkrijgenden, om dit openbaar te maken en te verveelvoudigen, behoudens de beperkingen bij de wet.

Naast deze nationale wet gelden er drie belangrijke internationale verdragen op het gebied van het auteursrecht, waarbij ook Nederland is aangesloten: de Berner Conventie (1886), de Universele Auteursrecht Conventie (1952) en het in 1996 tot stand gekomen Auteursrechtenverdrag van de World Intellectual Property Organization. Dankzij deze verdragen kunnen Nederlandse auteurs in alle andere aangesloten (ruim 140) verdragslanden aanspraak maken op dezelfde auteursrechtelijke bescherming als de eigen onderdanen van de betreffende landen (en vice versa!).

In beginsel moet er volgens de wet dus worden betaald voor het gebruik van muziekstukken. Hierop bestaan uitzonderingen die voor de huidige praktijk bij koren minder relevant zijn. Wij gaan er voor de duidelijkheid daarom hierna van uit dat in de meeste gevallen rechten verschuldigd zijn.

Bij BALK aangesloten koren en zanggroepen zijn zelf onverminderd verantwoordelijk voor het naleven van de wet. Daaronder valt uiteraard ook het respecteren van het eigendomsrecht van anderen, in dit geval het auteursrecht van componisten, tekstschrijvers en arrangeurs.

In de eerste plaats moeten koren uitvoeringsrechten betalen voor het ‘ten gehore brengen’ van muziek. In alle situaties waarin muziek – anders dan in opdracht of op verzoek van derden – ten gehore wordt gebracht is toestemming van Buma verplicht. Dit betekent ook dat het niet is toegestaan muziek zonder toestemming en betaling van een vergoeding aan BUMA op een website te plaatsen (zie Muziek op websites ).

Korting op BUMA-afdracht voor leden BALK

BALK heeft met BUMA een collectief contract gesloten, waarbij BALK per aangesloten koorlid een bepaald bedrag aan BUMA betaalt. Dit wordt via de contributie van BALK verrekend met de aangesloten koren en zanggroepen. Deze regeling is aanzienlijk goedkoper dan rechtstreeks aan BUMA betalen en scheelt veel administratieve rompslomp. Onder dit collectieve contract vallen de rechten over het ten gehore brengen van muziekstukken, behorend tot het door BUMA beheerde repertoire, tijdens:
- repetities,
- door de koorvereniging zelf georganiseerde uitvoeringen,
- door of namens de landelijke organisaties georganiseerde festivals,
- een optreden binnen de gemeente waar het koor gevestigd is en waar geen geldelijke vergoeding tegenover staat.

Opgave uitgevoerd repertoire verplicht

Om de via de contributies geïnde bedragen eerlijk te kunnen verdelen onder de rechthebbenden, moeten koren met ingang van 1 januari 2009 bijhouden welk repertoire hoe vaak is gebruikt tijdens uitvoeringen. Daarbij moet onderscheid worden gemaakt tussen zelf georganiseerde en door derden georganiseerde uitvoeringen. Het eerdere voornemen om ook het muziekgebruik tijdens repetities verplicht te laten opgeven, heeft Buma om praktische redenen laten vallen. Repetities dienen immers als regel ter voorbereiding van uitvoeringen.
De opgave moet gebeuren via een gebruiksvriendelijke interface op de website van Buma/Stemra. Alle koren krijgen daartoe een schriftelijk verzoek met een unieke inlogcode. Deze opgaven vormen de basis voor de afrekening van Buma aan componisten, tekstdichters, bewerkers/arrangeurs en uitgevers van muziek.
Zie ook BALK-nieuwsbericht: Opgave repertoire aan BUMA kalenderjaar 2009

Alvorens een koorwerk te kunnen uitvoeren zal een koor over het stuk (muziek en tekst) moeten beschikken. Dat moet het koor kopen bij de rechthebbenden: componist en tekstschrijver of hun erfgenamen, of de uitgever aan wie de auteursrechten zijn overgedragen. Het gebruik van ongeautoriseerde kopieën is een inbreuk op het auteursrecht. Er dient voor ieder koorlid een exemplaar aangeschaft te worden. Een gekocht exemplaar mag in beginsel niet vermenigvuldigd worden zonder toestemming van de rechthebbende.

Lenen en uitlenen

Wie auteursrechtelijk beschermd werk uitleent, is verplicht om hiervan een correcte opgave te doen aan de Stichting Leenrecht, en de vastgestelde vergoeding over uitgeleende werken te betalen. Dit geldt dus voor de uitlener en niet voor degene die leent. Het zelf raadplegen of lenen van beschermd werk in bijv. bibliotheken leidt dus niet tot verplichtingen, zolang men er geen kopieën van maakt.

Kopiëren

Voor het innen van auteursrechten in geval een muziekwerk wordt gekopieerd, is in 1995 de Stichting Musi©opy, de organisatie voor componisten, tekstdichters en muziekuitgevers, opgericht.
Deze stichting heeft echter géén opsporingsbevoegdheid, d.w.z. dat koren de medewerkers van Musi©opy geen toegang hoeven te verschaffen op besloten repetities en besloten uitvoeringen, geen materiaal hoeven af te staan en ook geen antwoord hoeven te geven op vragen. Musi©opy kan wel een rechtsvordering instellen op grond van inbreuk op het auteursrecht als is geconstateerd dat met illegale kopieën wordt gewerkt.
Koren en zanggroepen die niet met kopieën werken of die met officiële (door de uitgever gesanctioneerde) kopieën werken handelen niet in strijd met de wet en hoeven zich geen zorgen te maken. Musi©opy biedt Koren die wel werken met kopieën van beschermd repertoire een licentie aan waaronder zij onder bepaalde omstandigheden extra kopieën mogen maken van partituren. Koren die dat niet doen, hoeven dus niets met Musi©opy te regelen.
N.B. BALK heeft géén collectieve afspraken gemaakt met Musi©opy, omdat niet ieder koor met kopieën werkt.

BUMA/STEMRA vraagt aan iedereen die muziek openbaar maakt een vergoeding. In principe heb je vooraf toestemming nodig als je muziek op je website gebruikt. Dit geldt ook voor muziekwerken die op een beveiligde pagina voor de eigen leden worden geplaatst om te oefenen voor eigen repetities.
Handig is dat je niet per muziekwerk toestemming hoeft te vragen bij verschillende muziekauteurs. Bij Buma/Stemra kan in één keer toestemming worden verkregen namens al deze verschillende muziekauteurs.

Achtergrondmuziek op websites

De definitie van achtergrondmuziek is: muziek ter verfraaiing van een website, die op zichzelf de distributie of uitzending van muziek niet tot doel heeft. Muziek speelt een ondersteunende, niet-prominente rol. De muziekwerken of fragmenten mogen uitsluitend in streaming format aangeboden worden. Kortom: wanneer er op een website een muziekwerk direct begint met afspelen zodra bezoekers die website openen, is er al sprake van achtergrondmuziek. Maar ook wanneer er sprake is van het ter illustratie plaatsen van een muziekwerk of videobestand (waarin muziek is verwerkt) is er sprake van achtergrondmuziek op die website.
Bij niet-bedrijfsmatig gebruik op internet van fragmenten van maximaal 1 minuut en 45 seconden gelden voor het jaar 2010 de volgende tarieven:
€ 156,00 excl. btw voor minder dan 10 minuten
€ 312,00 excl. btw voor 10-90 minuten
€ 312,00 excl. btw extra voor ieder blok van < 90 minuten

Zodra er sprake is van het daadwerkelijk verspreiden of middels een on-demand structuur muziekwerken of videobestanden aanbieden (zoals in een webshop), neem dan contact met BUMA op via het contactformulier. Daarvoor is een aparte overeenkomst nodig. Contactformulier BUMA >>

Muziekfragmenten van eigen optredens

Muziekopnamen van eigen optredens vallen onder het tarief voor niet-bedrijfsmatig gebruik van achtergrondmuziek. Hiervoor gelden dus ook de BUMA-regels en -tarieven (zie hierboven). Ook hiervoor geldt: maximaal 1 min. 45 seconden per fragment.

Meer informatie vind je in de BUMA-brochure digitale muzieklicenties (pdf, 418 KB)

Muziekfragmenten op YouTube

Youtube heeft eind 2009 een overeenkomst gesloten met BUMA, waardoor iedereen Youtube-links op een website mag plaatsen zonder hiervoor te hoeven betalen. Dat kunnen dus ook zelf ingestuurde fragmenten van eigen optredens zijn.

Zie ook: Buma-Stemra en YouTube tekenen nieuwe licentieovereenkomst >>

Koren die opnamen willen uitbrengen op CD of DVD, moeten rekening houden met een derde variant van auteursrecht: de afdracht aan STEMRA m.b.t. de rechten voor vermenigvuldiging en verspreiding van muziekopnamen. Net als bij het middels een on-demand structuur op een website aanbieden van muziekwerken of videobestanden moet hiervoor een speciale overeenkomst worden gesloten.
N.B. BALK heeft m.b.t. audio- en video-opnamen géén collectieve afspraken gemaakt met Stemra, omdat niet ieder koor cd/dvd-opnames maakt.

Voor meer informatie ga naar www.bumastemra.nl en klik op de diverse links onder de kop ‘Muziekgebruikers’.