Rechtsvormen

Welke rechtsvorm past het beste bij jouw koor of vocal group?

Vereniging

Een vereniging is een samenwerkingsvorm tussen twee of meer personen (leden), die een bepaald doel willen bereiken. Het maken van winst om onder de leden te verdelen, mag geen doel zijn. De winst moet ten goede komen aan het gemeenschappelijke doel. De hoogste macht ligt bij de Algemene Ledenvergadering, waar alle leden in principe één stem hebben. De ledenvergadering benoemt het bestuur meestal uit haar midden. Het bestuur heeft de leiding over de dagelijkse gang van zaken.

Alle verenigingen hebben rechtspersoonlijkheid.

Er zijn twee soorten:

1. Verenigingen met volledige rechtsbevoegdheid.

Deze zijn opgericht bij notariële akte, waarin de statuten zijn opgenomen. Verenigingen met volledige rechtsbevoegdheid moeten worden ingeschreven in het handelsregister. Zolang dit niet gebeurt, is iedere bestuurder ook hoofdelijk aansprakelijk.

2. Verenigingen met beperkte rechtsbevoegdheid.

Dit zijn verenigingen waarvan de statuten niet zijn opgenomen in een notariële akte. Deze verenigingen kunnen geen erfgenaam zijn en geen registergoederen verkrijgen. Een vereniging met beperkte rechtsbevoegdheid mag, maar hoeft niet te worden ingeschreven in het handelsregister.

Statuten

In de statuten staan de belangrijkste regels van de vereniging. Als de vereniging bij notariële akte wordt opgericht, moeten de volgende punten in de statuten staan:
• de naam en de plaats van vestiging
• het doel
• de verplichtingen van de leden tegenover de vereniging
• de wijze van bijeenroeping van de algemene vergadering
• de wijze van benoeming en ontslag van de bestuurders
• de bestemming van het batig saldo van de vereniging na ontbinding
Voor wijziging van de statuten van een vereniging die bij notariële akte is opgericht, is ook een akte van de notaris vereist. Naast statuten wordt er door verenigingen vaak een huishoudelijk reglement gebruikt, waarin specifieke regels voor de vereniging staan.

Verenigingen worden aangegaan voor onbepaalde tijd. Ze worden onder meer in de volgende gevallen ontbonden:
• als de algemene vergadering besluit de vereniging op te heffen
• door het ontbreken van leden
• als gevolg van een faillissement

Aansprakelijkheid

Bestuurders en leden van een vereniging met volledige rechtsbevoegdheid zijn in principe niet aansprakelijk voor de verplichtingen van de vereniging, ook niet na ontbinding en faillissement. Bij onbehoorlijk bestuur of wanbeleid kunnen bestuurders echter wel persoonlijk aansprakelijk worden gesteld.

Bestuursleden van een vereniging met beperkte rechtsbevoegdheid zijn, naast de vereniging zelf, hoofdelijk aansprakelijk. Het bestuur kan de aansprakelijkheid beperken door de vereniging in te schrijven in het handelsregister.

Stichting

Een stichting kent geen leden en is opgericht om met een vermogen een doel te realiseren. In de statuten staat vermeld welk doel dat is. Een stichting mag wel winst maken, maar er zijn beperkingen bij de uitkering van de winst. Zo moeten de uitkeringen een ideële of sociale strekking hebben. Hierom is de stichting, net als de vereniging, geen geëigende vorm om een onderneming te starten. Een stichting wordt meestal gebruikt bij een ideëel of sociaal doel.

Oprichtingsvereisten

Een stichting wordt opgericht bij notariële akte. Een stichting kan door één of meer personen worden opgericht. Onder personen kunnen zowel natuurlijke personen als rechtspersonen (bijvoorbeeld een BV) worden verstaan. De notariële akte bevat naast een verklaring van de oprichters dat de stichting in het leven wordt geroepen, ook de statuten van de stichting.

In de statuten moet staan:
• de naam van de stichting, met het woord 'stichting' als deel van de naam;
• het doel van de stichting;
• de wijze van benoeming en ontslag van de bestuurders;
• de gemeente in Nederland waar de stichting is gezeteld;
• de bestemming van het overschot na vereffening van de stichting in geval van ontbinding;

Stichtingen kunnen onder meer in de volgende gevallen worden ontbonden:
• op de wijze waarop de ontbinding in de statuten is geregeld
• als gevolg van een faillissement
• door de rechter

Aansprakelijkheid

De stichting is een rechtspersoon en dus een zelfstandig drager van rechten en plichten, net als bij een natuurlijk persoon. De bestuurders van een stichting zijn niet aansprakelijk voor schulden van de stichting. De stichting moet worden ingeschreven in het handelsregister. Zolang dit niet is gebeurd, is iedere bestuurder privé wel aansprakelijk naast de stichting. Als de stichting onder de heffing van de vennootschapsbelasting valt, zijn wel de anti-misbruikwetten (zie hierna) van toepassing en kunnen bestuurders onder omstandigheden aansprakelijk worden gehouden.

Zie ook: Hoe start je een nieuwe groep of koor? (artikel)