Vaak gestelde vragen & antwoorden

Vraag: waarom moet je auteursrechten betalen?

Het auteursrecht is in Nederland bij wet geregeld in de Auteurswet (1912). Bij dit recht gaat het om een bijzonder recht van schrijvers, fotografen, architecten, choreografen, filmers, componisten, beeldende kunstenaars, grafische vormgevers, en vele anderen op al hun `creaties', die door de Auteurswet 1912 "werken van letterkunde, wetenschap of kunst" worden genoemd. Eigenlijk komt iedereen met grote regelmaat met het auteursrecht in aanraking, niet alleen omdat iedereen wel eens iets schrijft, foto's of tekeningen e.d. maakt, maar óók omdat iedereen dagelijks - privé of beroepsmatig - gebruik maakt van allerlei door anderen gemaakte auteursrechtelijk beschermde `werken', zoals muziek, romans, tijdschriften, artikelen, computersoftware, films, tv-series, etc.
 

Vraag: wat is Buma eigenlijk?

Buma is in Nederland het grootste uitvoeringsorgaan op het gebied van het auteursrecht. Koren zijn wettelijk verplicht per lid een bedrag aan Buma te betalen voor het ‘ten gehore brengen’ van muziek. BALK heeft met de Buma een collectief contract gesloten en betaalt aan Buma de uitvoeringsrechten voor bij haar aangesloten koren en zanggroepen.
 

Vraag: Ons zangkoor is lid van Balk en betaalt dus per koorlid de Bumarechten. Voor een komend concert nodigen wij een aantal koren uit om een gezamenlijk concert te houden. Moeten wij als organiserend koor voor dit concert een aanvullende licentie aanvragen?

Indien een koor op uitnodiging ergens gaat optreden is de organisator van het evenement Buma-plichtig voor de deelnemers, met uitzondering als het een festival betreft dat door een bond/stichting (rechtspersoon!) wordt georganiseerd. Indien de koren die meedoen aan jullie concert amateurkoren zijn die een overeenkomst met Buma hebben gesloten (al dan niet via BALK), hoef je geen rechten te betalen.
 

Vraag: Ik ben bondslid van BALK moet ik dan nog rekening houden met andere auteursrechten?

Dat Ligt eraan. We nemen aan dat het iedereen inmiddels voldoende duidelijk is dat je je partituren niet zomaar lukraak mag kopiëren. Je kunt hiervoor even kijken op de site bij het onderdeel 'kopiëren van bladmuziek'. Verder moet je als je met je zanggroep een cd of dvd wilt opnemen rekening houden met auteursrechten voor het vastleggen van auteursrechtelijk beschermt materiaal op beeld/geluiddragers.
 

Vraag: vrijwel al onze nummers zijn gearrangeerd door onze dirigent, wij maken hiervan kopieën voor de koorleden. Wat moeten we nu doen om te voorkomen dat we boetes gaan krijgen?

Als een dirigent een auteursrechtelijk beschermd werk wil arrangeren moet hij daarvoor altijd toestemming vragen aan de rechthebbende (= componist/tekstschrijver of, indien overgedragen, de muziekuitgever). Er zijn dan enkele opties: (1) Hij krijgt geen toestemming om dat te doen: dan houdt het dus op. (2) Hij mag een bewerking maken, maar alle gelden gaan dan naar de oorspronkelijke auteurs/uitgever; de uitgever stelt dan wel eisen b.v. dat het gearrangeerde stuk alleen door de dirigent en het koor waar het voor is aangevraagd mag worden uitgevoerd. Kopiëren mag alleen met toestemming van de rechthebbende en zal in de regel betaald moeten worden. (3) Hij mag een bewerking maken en krijgt tevens een schriftelijke autorisatie, die hij naar Buma kan sturen (als hij aangesloten is). De autorisatie geeft aan dat Buma hem, als bewerker, een aandeel gunt in de opbrengst van de bewerking. Voor het kopiëren dient de arrangeur toestemming te verlenen. Wat jullie als koor mogen/moeten doen is dus afhankelijk van de arrangeur en zijn rechten m.b.t. het originele muziekstuk.
 

Vraag: We zijn bij BALK aangesloten. Toch kregen ons koor laatst een brief van BUMA. Hoe zit dat?

BALK betaalt uit de contributies de auteursrechtenafdracht voor het ten uitvoer brengen van muziek aan Buma, dus daar hoeven onze leden zich geen zorgen over te maken. Toch benadert Buma de koren over uitgevoerde muziek middels een steekproef.
De rechten worden door BUMA geïnd en uitbetaald aan de auteurs. Het is ondoenlijk om precies bij te houden hoe vaak een bepaald muziekstuk ten gehore wordt gebracht. Daarom wordt voor de uitbetaling aan de auteurs een verdeelsleutel gehanteerd. Deze verdeelsleutel is gebaseerd op de praktijk. Daarom schrijft BUMA ieder jaar een selecte groep koren aan met het verzoek het door hen gezongen repertoire op te geven. Aan de hand van deze steekproef kan dan een verdeelsleutel worden vastgesteld.
Om eventuele misverstanden te voorkomen: BUMA gebruikt de gevraagde gegevens enkel en alleen voor het kunnen vaststellen van een verdeelsleutel. Er is géén gegevensuitwisseling met Musi©opy of uitgevers van muziek. Ook heeft de opgave geen invloed op het tarief dat BUMA voor de uitvoerende hanteert. Angst voor sancties omdat er mogelijk niet gewerkt wordt met legale bladmuziek en/of kopieën is dus niet nodig! Gebleken is dat koren nogal eens om geen gehoor geven aan dit verzoek. Jammer, want de auteurs van al die mooie songs die we zingen hebben recht op een redelijk deel van de zgn. BUMArechten. BALK adviseert haar achterban daarom het repertoire aan BUMA op te geven als daarom wordt gevraagd.
 

Vraag: Waarvoor dient de Gageverklaring?

Met behulp van de gageverklaring legt de organisator vast welke gages zijn betaald aan (de individuele leden van een) zanggroep of koor. Ook kan worden ingevuld hoe de gage over de verschillende zangers moet worden verdeeld. Van iedere persoon die in deze verklaring is opgenomen moet samen met de gageverklaring een kopie van het identiteitsbewijs worden ingeleverd. De gegevens van de gageverklaring worden opgenomen in de loonadministratie van de organisator. Op grond van de kleine vergoedingsregeling mag de gage per artiest per optreden met maximaal € 136 worden verminderd. Bij gezelschappen geldt dit voor elke uitvoerende artiest!
 

Vraag: Onze dirigent wil in loondienst komen. Hij krijgt nu gewoon iedere maand betaald voor het aantal keer dat hij geweest is. Aan het einde van het jaar geven we door aan de belasting hoeveel wij hem hebben uitbetaald. Wij willen hem eigenlijk niet in loondienst nemen. Wat denken jullie?

We raden je af de dirigent in loondienst te nemen. Afgezien van het "meerwerk" dat dat voor jullie meebrengt, is de veranderende positie van de dirigent t.o.v. jullie koor doorslaggevend. Zodra iemand in loondienst is, valt hij onder het ontslagregime en de Ziektewet/WAO. Als de dirigent onverhoopt langdurig ziek wordt kan dit de vereniging veel geld kosten en bij arbeidsconflicten verloopt het beëindigen van de arbeidsovereenkomst minder soepel en snel dan bij het eenzijdig opzeggen van een overeenkomst tot het verrichten van enkele diensten.
Een ander punt is dat de gezagsverhouding tussen vereniging en dirigent een totaal andere wordt, die snel kan leiden tot conflicten. De dirigent raakt in principe iedere zelfstandigheid kwijt en mag/moet alleen datgene doen dat het bestuur hem opdraagt. Niet doen dus! Graag verwijzen wij je voor meer informatie naar de 'muziekwijzer' een uitgave van Kunstfactor.
 

Meer vragen

Zit het antwoord op je vraag er niet bij, dan kun je hem stellen aan het BALK-bureau